فیلترها/جستجو در نتایج    

فیلترها

سال

بانک‌ها



گروه تخصصی











متن کامل


اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1401
  • دوره: 

    52
  • شماره: 

    4
  • صفحات: 

    127-140
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    81
  • دانلود: 

    19
چکیده: 

مدل های تغییر زمین به طور فزاینده ای برای پیش بینی مناظر آینده و تأثیرگذاری بر سیاست استفاده می شوند. هدف از این پژوهش مدل سازی تغییرات کاربری جنگل با استفاده از مدل ساز تغییر زمین، بر پایه شبکه عصبی می­باشد. برای تهیه نقشه کاربری اراضی سال 2010، 2015 و 2019 از تصاویر لندست (Landsat) 5 و 8 و برای ادغام تصاویر از باند پانکروماتیک لندست 8 و تصاویر استر (ASTER) و سنتینل (Sentinel) 2A استفاده شد. نقشه کاربری اراضی در پنج طبقه، جنگل، مرتع، اراضی کشاورزی، سطوح آبی و اراضی ساخته شده، با استفاده از طبقه بندی شیءگرا و روش اساین (Assign Class) کلاس طبقه بندی گردید. ضریب کاپا (Kappa)، برای سال 2010، 2015 و 2019 از راست به چپ %87، %90 و %91 به­دست آمد. با توجه به نتایج در طول دوره 2010 تا 2019 مساحت جنگل از 3204 هکتار به 3070 هکتار و اراضی کشاورزی از 8515 به 9030 هکتار در 2019 کاهش یافته است. اراضی مرتعی و سطوح آبی نیز در طول دوره روند کاهشی داشته اند. همچنین اراضی ساخته شده از 1/3% از کل مساحت به %4 افزایش یافته است. برای مدل سازی از متغیرهای مکانی، شیب، جهت، مدل رقومی ارتفاع فاصله از جنگل، راه، روستا و آبراهه استفاده شد. پیش بینی تغییرات کاربری برای سال 2019 و 2025 با مدل تحلیل زنجیره مارکوف (Markov Chain) مدل سازی گردید. ارزیابی نقشه پیش بینی شده 2019 با صحت کاپا 87/0، کارایی مدل LCM را در منطقه موردمطالعه نشان می­دهد؛ بنابراین، در صورت ادامه روند فعلی تغییرات، پیش بینی برای سال 2025، به صورت افزایش مساحت اراضی ساخته شده و کاهش اراضی کشاورزی کاهش خواهد بود و همچنین از تراکم جنگل ها کاسته خواهد شد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 81

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 19 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1398
  • دوره: 

    19
  • شماره: 

    65
  • صفحات: 

    171-189
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    520
  • دانلود: 

    223
چکیده: 

آشکارسازی تغییرات کاربری و پوشش اراضی و شناسایی متغیرهای موثر بر تغییرات به منظور مدیریت و برنامه ریزی صحیح استفاده از سرزمین امری ضروری است. هدف از انجام این مطالعه، آشکارسازی تغییرات سطح جنگل های ارسباران در طول دو دوره زمانی 12 ساله و همچنین مدلسازی و پیش بینی چگونگی تخریب پوشش جنگلی منطقه می باشد. به این منظور تصاویر سنجنده های TM لندست 5 سال 1369، ETM+ لندست 7 سال 1381و OLI لندست 8 سال 1393 تهیه و با استفاده از روش تفسیر تلفیقی و داده های کار میدانی طبقه بندی شدند. پس از تهیه نقشه های پوشش جنگلی منطقه در دو کلاسه جنگل پر تراکم و جنگل کم تراکم، تغییرات سطح جنگل در دوره های زمانی 1381-1369، 1393-1381و 1393-1369 آشکارسازی و همچنین تغییرات پوشش جنگلی در طبقات مختلف متغیرهای موثر بر تغییرات برآورد شد. مدلسازی تغییرات سطح جنگل ها در طول مدت مطالعه با استفاده از رگرسیون لجستیک و مدل ژئومد انجام شد و به منظور مقایسه عملکرد این دو روش در پیش بینی تغییرات پوشش جنگلی منطقه نقشه های پیش بینی شده سال 1393 تهیه و با نقشه واقعی همان سال مورد اعتبار سنجی قرار گرفت. نتایج آشکارسازی نشان داد که در طول 24 سال، 992 هکتار از جنگل های پرتراکم و 1592 هکتار از جنگل های کم تراکم کاهش یافته است. نتایج مدلسازی کاهش پوشش جنگلی نشان داد که متغیرهای فاصله از جاده، فاصله از مسکونی، ارتفاع و شیب رابطه مستقیمی با کاهش اراضی جنگلی دارند، درحالیکه بین کاهش اراضی جنگلی با متغیرهای فاصله از جنگل و جهت رابطه معکوس وجود دارد. نتایج اعتبار سنجی نقشه پوشش جنگلی پیش بینی شده سال 1393 نشان دهنده صحت کلی و مقدار شاخص کاپا به ترتیب برابر با 8/96 درصد و 9342/0 برای نقشه پیش بینی شده با رگرسیون لجستیک و همچنین 4/96 درصد و 9269/0 برای نقشه پیش بینی شده با مدل ژئومد می باشد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 520

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 223 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1394
  • دوره: 

    6
  • شماره: 

    3
  • صفحات: 

    87-100
تعامل: 
  • استنادات: 

    1
  • بازدید: 

    1101
  • دانلود: 

    360
چکیده: 

هدف از این تحقیق، برآورد قابلیت داده های ماهواره لندست در آشکارسازی پهنه های جنگلی و ارزیابی تغییرات کیفی پوشش جنگلی، استخراج کاربری و درصد پوشش گیاهی در شهرستان رستم است. برای انجام تحقیق با استفاده از تصاویر ماهواره لندست (1366 و 1389)، نقشه های کاربری اراضی جنگلی، شاخص نرمال شده اختلاف پوشش گیاهی (NDVI) و کسر شاخص پوشش گیاهی (RVI)، با استفاده از الگوریتم بیشترین شباهت و طبقه بندی نظارت شده تهیه گردید. نتایج نشان داد که مساحت لایه های استخراج شده 48.78 کیلومترمربع برای لایه جنگل متراکم، 348.67 کیلومترمربع برای تراکم متوسط و 281.42 کیلومترمربع برای تراکم کم همچنین 68.81 کیلومترمربع برای مناطق بایر می باشد. ارزیابی نتایج طبقه بندی بیانگر دقت کلی با 94.3، صحت تولید کننده 91، صحت کاربر با 95 درصد و همچنین خطای گماشته 0.09 و خطای حذف شده 0.05 می باشد. که بالاترین صحت تولید کننده مربوط به جنگل با تراکم کم با 99 درصد و کم ترین جنگل متراکم با 80 درصد و بالاترین درصد صحت کاربر مربوط به کلاس بایر با 100 و کم ترین جنگل با تراکم متوسط با 87 درصد محاسبه شد. همچنین مقایسه نقشه های درصد و کسر شاخص پوشش گیاهی در سال 1366 و 1389 تغییرات معنی دار این شاخص را نشان نداد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 1101

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 360 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 1 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1398
  • دوره: 

    7
  • شماره: 

    14
  • صفحات: 

    291-312
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    461
  • دانلود: 

    177
چکیده: 

معیشت مردم روستایی به استفاده از زمین و بهره برداری از منابع طبیعی و جنگل وابسته است. بنابراین فعالیت های آن ها می تواند اثرات معنی داری بر این منابع داشته باشد. میزان این اثرات و تغییرات سطح جنگل از میزان توسعه یافتگی روستاها تأثیر می پذیرد. هدف اصلی این مطالعه، بررسی ارتباط بین درجه توسعه یافتگی روستاهای جنگلی با میزان تخریب جنگل در منطقه ارسباران (شمال استان آذربایجان شرقی) می باشد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی بوده و برای جمع آوری داده های تحقیق از شیوه کتابخانه ای استفاده شده است. داده-ها در دو بخش تعیین درجه توسعه یافتگی روستاها و تهیه نقشه های کاربری و تغییرات سطح جنگل، جمع آوری و تحلیل شدند. ابتدا، روستاهای موردمطالعه ازلحاظ درجه توسعه یافتگی با استفاده از شاخص های اقتصادی اجتماعی، آموزشی بهداشتی و زیرساختی در پنج طبقه توسعه یافتگی با ضریب ناموزون موریس تقسیم بندی شدند. در مرحله بعد، به منظور بررسی میزان تغییرات سطح جنگل از تصاویر سنجنده های مختلف ماهواره لندست استفاده شد. ضریب همبستگی بین میزان تخریب جنگل هر روستا با متغیرهایی مثل شاخص توسعه روستا، هزینه فرصت، ارتفاع از سطح دریا و میزان جمعیت محاسبه شد. نتایج نشان داد که از 15 روستا، پنج روستا، جزء روستاهای توسعه یافته و یک روستا جزء روستاهای محروم طبقه بندی شدند. بررسی تغییرات سطح جنگل نشان داد که بیشترین افزایش تغییرات در دوره 86-96 مربوط به روستاهای ارزین، کلاله علیا، خریل و ابراهیم بیگلو به ترتیب برابر با 58/74، 41/56 و 55/55 و 51/48 هکتار است. بر اساس نتایج، میانگین تغییرات دوره 77-86، 08/6-هکتار و میانگین تغییرات دوره 86-96، 50/32-هکتار بوده است. بر اساس نتایج، بین تغییرات دوره اول و دوره دوم با اطمینان 99 درصد اختلاف معنی داری وجود دارد. ضریب همبستگی نشان داد که شاخص توسعه روستا و تعداد جمعیت هر روستا با میزان تخریب جنگل همبستگی ضعیف و مستقیمی دارد. در مقابل، هزینه فرصت در هر روستا و ارتفاع از سطح دریا با میزان تخریب جنگل در هر روستا همبستگی ضعیف و معکوسی دارد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 461

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 177 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1401
  • دوره: 

    13
  • شماره: 

    3 (پیاپی 48)
  • صفحات: 

    23-26
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    223
  • دانلود: 

    86
چکیده: 

پیشینه و هدف با توجه به تخریب فزاینده در سطح اکوسیستم های طبیعی، تعیین میزان و موقعیت وقوع تغییرات کاربری اراضی و پیش بینی روند آن در آینده می تواند اطلاعات ارزنده ای را به برنامه ریزان و مدیران ارایه دهد. در این تحقیق به منظور پایش تغییرات در حال حاضر و پیش بینی آن در آینده در محدوده سیاهکل ارزیابی و پیش بینی تغییرات با تصاویر لندست انجام شد. روش های گوناگونی برای پیش بینی تغییرات کاربری اراضی وجود دارد. فرایندهای پیش بینی و مدل سازی تغییرات کاربری اراضی، از قبیل رشد و توسعه شهری، جنگل زدایی و غیره به عنوان ابزاری توانمند در مدیریت منابع طبیعی و پایش تغییرات زیست محیطی به شمار می آیند. این تغییرات نشان دهنده چگونگی تعاملات بشر با محیط زیست خود بوده و مدل سازی آن در تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های و مدل سازی آن در تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های کلان، تاثیرگذار است. در این تحقیق نیز با توجه به توانمندی های بالای سنجش از دور و ابزارهای مدل سازی و پیش بینی تغییرات با استفاده از سلول های خودکار-زنجیره مارکوف در جنگل ها در شمال ایران پرداخته شد. مواد و روش ها در تحقیق حاضر، از تصاویر لندست 5، سنجنده TMسال 2000 و لندست 7 سنجنده ETM+ سال 2010 و لندست 8 سنجنده OLI سال 2018 استفاده شد. در مرحله پیش پردازش خطاهای موجود بر روی داده های خام از قبیل خطاهای رادیومتری، اتمسفری، و هندسی تصحیح می گردد. توجه به بررسی های صورت گرفته و انطباق راه های ارتباطی استخراج شده از نقشه توپوگرافی سازمان نقشه برداری با تصویر ماهواره ای، این تصاویر فاقد خطای هندسی قابل توجهی بود، اما دارای خطای رادیومتریک بود که ابتدا تصحیح رادیومتریک بر روی تصویر ماهواره ای با تبدیل DN به رادیانس و سپس انعکاس با استفاده از الگوریتم فلاش در نرم افزار ENVI صورت گرفت رفع گردید. برای تهیه نمونه های تعلیمی از برداشت های زمینی، نقشه های توپوگرافی با مقیاس 1/25000 سازمان نقشه برداری استفاده گردید. 84 نقطه برای کاربری جنگل، 76 نقطه برای کاربری جنگل تنک، 31 نقطه برای کاربری کشاورزی و 21 نقطه برای کاربری شهری برداشت شد. تکنیک های طبقه بندی برای گروه بندی پیکسل ها به کار می روند تا بتوانند جزئیات پوشش زمین را نشان دهند. پوشش زمین در پنج کلاسه جنگل متراکم، جنگل نیمه متراکم، جنگل تنک، منطقه شهری و منطقه کشاورزی طبقه بندی گردید. نرم افزار سنجش از دور ENVI چهار نوع کرنل (Kernel) برای ماشین بردار پشتیبان چندین روش طبقه بندی وجود دارد؛ خطی، چندجمله ای، شعاعی و پیچشی، که با توجه به مطالعات بهترین کرنل برای طبقه بندی کاربری اراضی روش کرنل شعاعی (RBF) استفاده گردید. از طبقه بندی ترکیب باندی مناسبی که بتواند این کلاس ها را برای تفسیر بصری از هم جدا کند توسط پلات میانگین طیفی انتخاب شد. این عمل توسط شاخص ترکیب باندی OIF صورت پذیرفت. پس از استخراج کاربری های اراضی به روش مورد نظر نتایج به دست آمده دقت سنجی شدند. نقشه های تهیه شده کاربری اراضی، با نقاط GPS زمینی، نقشه وضع موجود منطقه مقایسه و با استفاده از ماتریس خطای تشکیل شده ضریب کاپا و دقت کلی آن به دست آمد، که از 200 نقطه به صورت تصادفی بر روی تصاویر ایجاد شد و کاربری این نقاط توسط بازدیدهای صحرایی و نقشه های توپوگرافی سازمان نقشه برداری مشخص شد. نقشه های طبقه بندی کاربری های تهیه شده، جهت مدل سازی و پایش تغییرات کاربری اراضی وارد نرم افزار Idrisi شد تا تغییرات کاربری ها در سال های موردمطالعه مدل سازی گردد. درجهت انجام مدل سازی تغییرات کاربری اراضی از مدل LCM در محیط نرم افزار Idrisi استفاده شد. مدل Markov-CA تلفیقی از سلول های خودکار، زنجیره مارکوف و تخصیص چندمنظوره اراضی است. مدل مارکوف همچنین موقعیت هر کاربری را با تولید مجموعه ای از تصاویر احتمال وضعیت از ماتریس احتمال انتقال نشان می دهد. در مرحله آخر از مدل سازی با استفاده از ماتریس مساحت انتقال در مدل CA مارکوف می توان نقشه شبیه سازی شده از کاربری اراضی در آینده را به دست آورد. در پژوهش حاضر، از نقشه کاربری اراضی سال 2010 و 2018 استفاده شد تا نقشه سال 2028 پیش بینی شود. به منظور بررسی دقت پیش بینی توسط CA مارکوف با استفاده از نقشه کاربری سال 2000 و 2010، نقشه سال 2018 را پیش بینی کرده و با نقشه ای که از طریق طبقه بندی نظارت شده برای این سال به دست آمده است مقایسه شد. نتایج و بحث ارزیابی صحت طبقه بندی با استفاده از شاخص ضریب کاپا و دقت کلی به دست آمد. ضریب کاپا و دقت کلی برای تصویر سال 2000، به ترتیب 0. 88 و 0. 89 و برای تصویر 2010، 0. 91 و 0. 92 و برای تصویر سال 2018، 0. 93 و 0. 95 به دست آمد. تصاویر طبقه بندی شده وارد نرم افزار ایدریسی شده و به پایش تغییرات با LCM پرداخته شد. پایش تغییرات در مدل LCM نشان داد در طی سال های 2000 تا 2018، بیشترین تغییرات مربوط به تبدیل کاربری جنگل نیمه متراکم با مساحت 4104. 27 هکتار بوده است. تغییرات کاربری شهری نیز در دوره ی مطالعه زیاد و به مقدار 148. 14 هکتار افزایش داشته است. جدول احتمال تغییرات کاربری ها در مدل مارکوف تولید و با نقشه تولیدی در این مرحله، برای سال های مطالعاتی پیش بینی با مارکوف برای سال های 2018 و 2028 نشان داد در سال 2028 مساحت کلاس شهری به 21293. 1 هکتار افزایش یافته و مساحت کاربری با ارزش جنگل متراکم به 2189. 97 هکتار کاهش می یابد. نتیجه گیری جهت جلوگیری از گسترش بی رویه شهرها، مناطق مسکونی و تخریب عرصه های جنگلی و پوشش گیاهی باید اقدامات مدیریتی انجام شود و تصمیمات مدیریتی اتخاذ گردد. مقدار سطح جنگل های متراکم و نیمه متراکم در مناطق با شیب زیاد تا سال 2028 کاهش بیشتری می یابد. تغییرات کاربری شهری نیز در دوره ی مطالعه به مقدار 148. 14 هکتار افزایش داشته است. نتایج بررسی مساحت کلاس های پیش بینی نشان داد در سال 2028 مساحت کلاس شهری به 21293. 1 هکتار افزایش یافته و مساحت کاربری با ارزش جنگل متراکم به 2189. 97 کاهش می یابد. قابلیت مدل ماشین بردار در تعیین پوشش/کاربری زمین، پوشش گیاهی و پوشش جنگلی در مناطق مختلف به اثبات رسیده است. ابزار سنجش از دور می تواند به عنوان یک بازوی مهم در تولید اطلاعات درمدیریت منابع طبیعی باشد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 223

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 86 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1395
  • دوره: 

    7
  • شماره: 

    4
  • صفحات: 

    17-31
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    1403
  • دانلود: 

    303
چکیده: 

آگاهی از تغییر و تحولات اولین و مهم ترین اقدام برنامه ریزان و متولیان محیط طبیعی و انسانی می باشد. استفاده از تصاویر ماهواره ای و تکنیک های پردازش آن ها، ابزار بسیار دقیقی برای پیمایش و ارزیابی تغییرات سطوح جنگلی محسوب می شود. این تحقیق با هدف بررسی و ارزیابی روند تغییرات سطوح جنگل های حراء بندرعباس با استفاده از تکنیک های سنجش از دور می باشد. جهت نیل به این هدف از اطلاعات و نقشه های توپوگرافی، تصاویر ماهواره ای سال های 1989- 2005-2015 منطقه و الگوریتم های حداکثر احتمال (MLC)، حداقل فاصله(MD) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) استفاده شده است. نتایج تحقیق حاضرنشان می دهد روش حداکثر احتمال با دقت کلی 98.32% و ضریب کاپا 0.978 نسبت به روش ماشین بردار پشتیبان و حداقل فاصله روش دقیق-تری در تهیه نقشه تغییرات پوشش زمین و روندیابی تغییرات جنگلی می باشد. همچنین نتایج نشان می دهد مجموع سطوح جنگل های حراء در منطقه مزبور در سال 1989 ، 76.09 کیلومتر مربع بوده است که این رقم در سال 2005، به 74.961 کیلومتر مربع کاهش یافته سپس با سیر صعودی به 125.08 کیلومتر مربع در سال 2015 افزایش یافته است. این تغییرات چشمگیر بر اثر تحولات بیولوژیکی و هیدرودینامیک در اکوسیستم طبیعی سواحل منطقه و به خصوص تنگه هرمز می باشد به نحوی که باعث گسترش جنگل های حراء در منطقه شده است. با این وجود اتخاذ هرگونه طرح-های بهره برداری از این جنگل ها، احداث تاسیساتی ساحلی و یا اقدامات حفاظتی در منطقه باید براساس روند کاهش و یا افزایش بیولوژیکی جنگل های حراء منطقه باشد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 1403

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 303 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources
نویسندگان: 

عزیزی زهرا | نجفی اکبر

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1390
  • دوره: 

    19
  • شماره: 

    1 (پیاپی 43)
  • صفحات: 

    42-54
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    849
  • دانلود: 

    144
چکیده: 

طبقه بندی عرصه های جنگلی برای تعیین مکان های مناسب به منظور عبور جاده از اهمیت زیادی در حفاظت و مدیریت جنگلها برخوردار است، اما طبقه بندی این عرصه ها به دلیل تنوع طبقات اغلب با مشکل عدم قطعیت مواجه است. نظریه مجموعه های فازی روشی برای حل این گونه مشکلات ارایه می دهد. هدف از تحقیق حاضر، طبقه بندی عرصه جنگل به منظور طراحی مسیر جاده های جنگلی بر اساس لایه های اطلاعاتی شیب، جهت، خاک شناسی، زمین شناسی، موجودی سرپای جنگل و تیپ جنگل در بخشی از جنگلهای لیره سر استان مازندران با استفاده از نظریه مجموعه های فازی است. بنابراین ابتدا توابع عضویت جزیی فازی برای کلیه لایه ها تعریف شد و سپس با بکارگیری عملگرهای میانگین هندسی و حداقل، لایه های یادشده در دو مرحله با هم ادغام شدند. ارزیابی نقشه نهایی آنتروپی 68 درصد را نشان داد که به معنی عدم قطعیت نسبتا زیاد در تصمیم گیری برای تفکیک طبقات مطلوب و نامطلوب است. بنابراین برای طبقه بندی عرصه، روش فازی که در آن نیازی به تفکیک صریح مرزهای طبقات مطلوب و نامطلوب نیست و تغییرات به صورت جزیی صورت می گیرد، بکار گرفته شد. روش فازی این مزیت را دارد که طراحان جاده های جنگلی را قادر می سازد تا دامنه ای از طبقات را برای عبور جاده مطلوب در نظر بگیرند و نیازی نباشد که با عدم قطعیت زیاد طبقات مطلوب و نامطلوب را از هم تفکیک نمایند.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 849

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 144 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 2
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1403
  • دوره: 

    12
  • شماره: 

    2
  • صفحات: 

    59-72
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    26
  • دانلود: 

    0
چکیده: 

1چکیده مبسوط مقدمه و هدف: شاخص سطح برگ در بین شاخص‎های ساختاری توده، به‎عنوان یک متغیر کلیدی در وضعیت اکوسیستم‎های جنگلی می‎باشد این شاخص از مهم‎ترین شاخص‎های ساختاری جنگل است که در فرآیندهای تبخیر و تعرق و پایش رشد درختان نقش مهمی دارد. نقش شاخص سطح برگ در بررسی تغییرات مشخصه‎های کمی ساختار توده‎های جنگلی بسیار مهم است. ارتباط کلی بین شاخص سطح برگ با مشخصه‎های کمی توده وجود دارد. سطح برگ هر درخت می‎تواند با استفاده از معادلات آلومتریک مشخصه‎های کمی برآورد شود. این پژوهش اثر تغییرات مشخصه‎های کمی حجم در هکتار، تعداد در هکتار، رویه زمینی در هکتار، مساحت تاج در هکتار، حجم تاج در هکتار و میانگین قطر و ارتفاع بر شاخص سطح برگ و تهیه معادلات آلومتریک آن‎ها در جنگل‎های پهن‎برگ استان گلستان را مورد ارزیابی قرار می‎دهد. مواد و روش‎ها: در این مطالعه جهت برداشت اطلاعات زمینی شاخص سطح برگ 227 قطعه نمونه دایره‎ای شکل به مساحت 1000 مترمربع با روش نمونه برداری سیستماتیک و شبکه 100×100 متر در پنج رویشگاه از غرب به شرق (کردکوی، شصت کلاته، زرین گل، سرخداری و لوه) پیاده شد. در مرکز هر قطعه نمونه تله برداشت برگ با ابعاد 60×60 سانتی‎متر برای اندازه‎گیری شاخص سطح برگ استفاده شد. مرکز جغرافیایی هر قطعه نمونه با استفاده از دستگاه سیستم موقعیت یاب جهانی تفاضلی ثبت شد. در هر قطعه‎نمونه نوع گونه، قطر برابرسینۀ بیشتر از 12/5 سانتی متر، ارتفاع درختان،  قطر بزرگ و قطر کوچک تاج اندازه گیری شد سپس حجم در هکتار، تعداد در هکتار، رویه زمینی در هکتار، مساحت تاج در هکتار، حجم تاج در هکتار و میانگین قطر و ارتفاع واقع در هر قطعه نمونه محاسبه شد. برای محاسبه شاخص سطح برگ ابتدا لازم است سطح ویژه برگ تمامی گونه‎ها در منطقه مورد مطالعه اندازه‎گیری شود. برای محاسبه شاخص سطح برگ نیز از هرگونه ی درختی در هر رویشگاه 20 درخت و از هر درخت پنج نمونه برگ در چهار جهت جغرافیایی جدا شد. در پنج رویشگاه در مجموع بیش از15000 نمونه برگ آنالیز و اسکن شد. مساحت هر برگ با استفاده از نرم افزار ImageJ اندازه گیری شد. وزن تر و خشک و مساحت سطح به طور هم زمان با استفاده از ترازوی دیجیتالی با دقت 0/01 اندازه گیری و سپس با اسکنر با وضوح بالا اسکن شد. برگ‎ها پس از اسکن در دمای 72 درجه سانتی گراد به‎مدت 48 ساعت در آون خشک شدند و وزن خشک آن ها توزین شدند. جهت بررسی روابط بین شاخص سطح برگ و مشخصه‎های ساختاری توده از مدل‎های غیرخطی رشنال فانکشن، گوسین، هایپر بولیک، هیت کاپاسیتی و نمایی استفاده شد. یافته‎ها: نتایج آنالیز آماره‎های توصیفی نشان داد که میزان حداقل، حداکثر، میانگین و انحراف معیار شاخص سطح برگ برای 227 قطعه نمونه به‎ترتیب (1/86، 13/45، 6/33 و 2/33) محاسبه شد. نتایج آنالیز آماره‎های توصیفی همچنین نشان داد که میانگین و انحراف معیار برای مشخصه‎های حجم در هکتار، تعداد در هکتار، رویه زمینی در هکتار، مساحت تاج در هکتار، حجم تاج در هکتار و میانگین قطر و ارتفاع نیز به‎ترتیب (298/96 و 205/18)، (24/05 و 12/82)، (24/05 و 12/82)، (148/51و 155/54)، (781/2 و 95/05)، (36/41 و 9/97) و (25/81و 4/93) محاسبه شد. نتایج بررسی روابط بین شاخص سطح برگ با مشخصه‎های کمی حجم در هکتار، تعداد در هکتار، رویه زمینی در هکتار، مساحت تاج در هکتار، حجم تاج در هکتار و میانگین قطر و ارتفاع میزان ضرایب تبین را بین (0/96 - 0/36R2 =) و میزان میانگین مربعات خطا را بین (2/06- 0/48= MSE) نشان داد. نتایج همچنین نشان داد که در بین مشخصه‎های کمی بررسی شده، مشخصه‎های کمی میانگین ارتفاع، حجم تاج در هکتار و حجم در هکتار بیشترین ضریب تبیین (0/96- 0/9R2 =) و میانگین مربعات خطا (0/56 – 0/48 = MSE) محاسبه شد. با مدل‎های آلومتریک گوسین، ریچارد و هیت کاپاسیتی و مشخصه تعداد در هکتار با مدل آلومتریک گوسین کمترین میزان ضریب تبیین (0/36R2 =) و میانگین مربعات خطا (2/06 = MSE) را در بررسی با شاخص سطح برگ داشتند. نتایج همچنین نشان داد که برای مشخصه‎های حجم تاج در هکتار تا 400 متر مکعب سیر تغییرات شاخص سطح برگ زیاد و سپس بعد از آن سیر یکنواختی دارد. برای مشخصه میانگین ارتفاع تا 40 متر سیر تغییرات شاخص سطح برگ زیاد می‎باشد. برای مشخصه حجم در هکتار نیز تا 800 متر مکعب شاخص سطح برگ با سیر صعودی افزایش می‎یابد و سپس بعد از آن تا 1200 متر مکعب سیر یکنواخت و حتی نزولی دارد. نتیجه‎گیری: نتایج حاصل از این تحقیق نشان داده شد که سه مشخصه کمی حجم تاج در هکتار، میانگین ارتفاع و حجم در هکتار بیشترین تأثیر را بر روی تغییرات شاخص سطح برگ دارند و این سه مشخصه بهتر می‎توانند شاخص سطح برگ را تبیین کنند. با استفاده از این سه مشخصه حجم تاج در هکتار، میانگین ارتفاع و حجم در هکتار می‎توان شاخص سطح برگ را برآورد نمود. نتایج همچنین نشان داد که بر اساس مشخصه‎های مشخصه حجم تاج در هکتار، میانگین ارتفاع و حجم در هکتار می‎توان شاخص سطح برگ را در مقیاس وسیع تبیین کرد و نتایج برآوردی را می‎توان در مدل‎های اقلیمی و تدوین سیاست های مناسب تغییرات اقلیمی مورد بررسی قرار داد.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 26

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1402
  • دوره: 

    2
  • شماره: 

    4
  • صفحات: 

    278-292
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    6
  • دانلود: 

    0
چکیده: 

سابقه و هدفجنگل زدایی یکی از بزرگ ترین چالش های جهانی محیط زیست است، زیرا جنگل ها یکی از مهم ترین اجزای بوم سازگان های جهان هستند و نقش کلیدی در تعدیل اقلیم و تنظیم چرخه های مختلف بیوشیمیایی دارند. جنگل های شمال ایران یکی از باارزش ترین اکوسیستم های جنگلی ایران به شمار می روند و ازنظر تنوع گونه های گیاهی جزو جنگل های غنی محسوب می شوند. بنابراین، تشخیص تغییرات سطوح در جنگل ها با کمک داده های چندزمانی به ما این امکان را می دهد که با شناسایی خودکار این تغییرات از تخریب بیشتر جلوگیری نماییم. هدف اصلی این تحقیق شناسایی آستانه ها و اعمال آن ها بر روی تصاویر شاخص تفاوت گیاهی نرمال شده (NDVI) در سنجنده مودیس و پایش خودکار مناطق جنگلی است.مواد و روش هااین تحقیق در منطقه حفاظت شده البرز مرکزی با وسعت بیش از 398 هزار هکتار و پوشش گیاهی بسیار غنی با بیش از 1100 گونه گیاهی انجام شد. در این تحقیق محصول MOD13Q1 سنجنده مودیس و شاخص NDVI با وضوح مکانی 250 متر و وضوح زمانی 16 روز و همچنین تصاویر محصول MCD12C1 سنجنده مودیس با تفکیک مکانی 5600 متر و تفکیک زمانی یک ساله در سه لایه با طرح های طبقه بندی برنامه بین المللی ژئوسفر – بیوسفر (IGBP)، دانشگاه مریلند (UMD) و طرح مشتق شده مودیس (LAI) استفاده شد. تصاویر NDVI 16 روزه با الگوریتم حداکثر مقدار به تصاویر ماهانه تبدیل شدند و الگوریتم PCA با 25 مؤلفه برای حذف خطا ها بر روی آن ها اعمال شد. با استفاده از سامانه گوگل ارث، 5 چندضلعی تصادفی در مناطق جنگلی بکر انتخاب شد تا مقدار پیکسل ها تخمین زده شده و درنهایت آستانه تعیین شود. همگنی پوشش گیاهی با استفاده از MCD12C1 موردبررسی قرار گرفت. آستانه جنگل با محاسبه میانگین و انحراف معیار مناطق نمونه، طی یک دوره 16 ساله تعیین شد. درنهایت، تغییرات با اعمال آستانه بر روی تصاویر سال های 2001 و 2016 و اعمال عملیات بولین با عملگرهای and و or روی آن ها شناسایی شد. سپس با استفاده از سامانه گوگل ارث اعتبار سنجی این نقاط انجام شد.نتایج و یافته هابا اعمال PCA روی تصاویر به همراه حفظ اطلاعات اصلی، میزان خطا تا حد مطلوب کاهش یافت. نتایج بررسی همگنی پوشش گیاهی در 5 منطقه نمونه نشان داد که در سه لایه طبقه بندی، همگن بوده و از طبقه جنگل های پهن برگ خزان کننده هستند. نتایج محاسبات انحراف معیار و میانگین ماهانه ارزش جنگل حاکی از آن است که ماه های جون، جولای و اوت (11 خرداد الی 9 شهریور) برای بررسی تغییرات پوشش جنگلی منطقه مورد مطالعه مناسب هستند. آستانه برای این ماه ها به ترتیب برابر با 55/8596، 8000 و 51/8497 به دست آمد. با اعمال آستانه ها بر روی تصاویر در این سه ماه در سال های 2001 و 2016 و کسر این تصاویر از یکدیگر، پیکسل هایی که ارزش جنگلی خود را ازدست داده بودند، مشخص شدند. درنهایت، پس از انجام عملیات بولین ، 200 پیکسل با مساحت تقریبی 23/1728 هکتار به عنوان نقاط تغییریافته با کاهش پوشش جنگلی شناسایی شد. پس از بررسی، دقت کلی برای نقاط تعیین شده برابر با 5/88 درصد بود. بنابراین با اعمال آستانه های تعیین شده، امکان تشخیص خودکار تغییرات در عرصه های پوشش جنگلی به صورت به روز و مستمر فراهم است.نتیجه گیریبه طورکلی منطقه حفاظت شده البرز مرکزی یکی از مراکز مهم جنگلی کشور است و بر اساس نتایج به دست آمده طی 16 سال به دلایل مختلف، مقدار قابل توجهی از جنگل ها دچار تخریب شده یا ازدست رفته است. همچنین نتایج این تحقیق حاکی از اهمیت استفاده از روش های خودکار در شناسایی تغییرات پوشش جنگلی با اعمال آستانه های معین بر روی تصاویر شاخص NDVI سنجنده مودیس در سنجش ازدور است.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 6

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
نویسندگان: 

Zoghi Mahmood | Amiri Mohammad Javad

اطلاعات دوره: 
  • سال: 

    1402
  • دوره: 

    11
  • شماره: 

    2
  • صفحات: 

    97-114
تعامل: 
  • استنادات: 

    0
  • بازدید: 

    162
  • دانلود: 

    27
چکیده: 

ABSTRACT Today, climate change and its obvious negative effects on ecosystems have caused concern. This research seeks to test whether vegetation changes are sensitive to climate shocks and also how the ecosystem recovery process is through this index. In this regard, by using the GEE platform, Java coding, GIS and statistical analysis, vegetation and Palmer indices were calculated and based on time series climate data, vegetation and climate changes were presented. The results of Palmer's drought index show that during the statistical period (1985-2020) the study area is facing drought or is moving towards drought. Also, the results indicate the longest period of drought in the region from 2013 to 2020. Totaly from 420 evaluated months, the NDVI index is below the change threshold in 70 months. Among these, 31 months of the study period is below the acceptable threshold in green and non-reservoir seasons, which is ecologically worrying. The distribution of the vegetation index based on hexagons in 1985 and 2005 had a normal and almost normal distribution; But in 2020, the graph deviated from the normal state and skewed towards the vegetation cover index under stress or even thin covers. According to the analysis of the indicators, it is predicted that the Gorgan region is on the border of such ecological developments and the historical ecosystem of the region is moving towards new ecosystems or being in a new equilibrium state with climatic conditions and human disturbances Extended Abstract Introduction Today, climate change and its obvious negative effects on terrestrial ecosystems have caused great concern to humans. These changes are effective on vegetation performance, plant distribution patterns, and have economic and environmental consequences. Therefore, it is important to know the behavioral pattern of vegetation changes against climate changes. Reviewing the studies of scientists in the world shows many researchers have used the NDVI index to study temporal and spatial changes in vegetation and its relationship with the climatic index of precipitation in different parts of the world. Studies have shown that NDVI follows precipitation with different time scales. Surveys showed that there are very few studies on determining the threshold of changes in the vegetation cover index in the face of climate shocks. Determining these thresholds can provide a suitable solution for evaluating the state of the ecosystem, the consequences of climate shocks and the reversibility or disturbance in the ecosystem. This study was conducted with the aim of improving our understanding of the dynamics of vegetation in the forest city of Gorgan during 1985-2020 against climatic stresses.   Methodology The current research is a comparative and monitoring research and seeks to test whether changes in vegetation cover are sensitive to climate shocks and also how the ecosystem recovery process is through this index. To achieve the gole, first, NDVI index was selected among the optimal vegetation indices and its calculation process was done as a time series in the GEE system. In parallel with those climate shocks, the main elements including temperature, precipitation and storm were calculated during the historical process of 35 years and the average and standard deviation statistical indicators were calculated for them and the trend of changes in the thresholds was determined. The results of climate plots and climate changes show that in the years before 1985, 2005 and 2020, drastic changes have occurred in climatic elements and climatic factors. Therefore, these years can be considered as the periods when the climate shock happened.. Next, the region was divided into 436 hexagons and the NDVI index for each of the hexagons was calculated and modeled for the years 1985, 2005 and 2020 as selected years affected by climate shocks. In conclusion, to analyze the trend of changes in the time series of the vegetation index and compare the behavior of its changes with climatic indices, the Palmer index was calculated.   Results and discussion The results of climate change monitoring based on the Palmer index showed that during the statistical period the study area is facing drought in most years. The most severe climatic fluctuations and drought in the region were recorded in 2018 and in the months of October to December. The longest period of drought has also prevailed in the region from 2013 to 2020. During this period, rainfall, temperature and storm fluctuations have the most changes. The results of drought monitoring show that in 270 months, the region is facing climatic drought stress, 57 months of the study period, the region is facing severe and very severe drought stress. The results of the time series of the NDVI vegetation index showed that, out of the 420 evaluated months, 70 months of the year the NDVI index is below the change threshold, 31 of which are in the green and non-accumulating seasons, the seasons when the vegetation is expected to be at its maximum. Placing below the acceptable range means crossing the ecological thresholds and challenges the recovery and restoration of the ecosystem, also the ecological performance will be affected at this point. Based on the assessment of the Palmer index, from 2014 to 2019, the situation of the Palmer index is in the extreme drought range. Also, since 2015, i.e. with a one-year time delay, NDVI index has experienced the lower limit of the equilibrium threshold of vegetation cover. These conditions are also valid for the years 2008, 2009, 2002 and 1997. In general, it can be said that the vegetation cover index is dependent on climatic changes and fluctuations and shows high sensitivity to changes. The important point in this section is that in the years when the NDVI index changes are at the lower limit of the threshold, we witness the most climate shocks and temperature changes, the occurrence of severe storms and precipitation fluctuations. The distribution of the vegetation index based on hexagons in 1985 and 2005 have a normal distribution; but in 2020, the graph has deviated from the normal state and skewed towards the vegetation cover index under stress or even thin covers. The visual interpretation done on the vegetation cover index in 1985 confirms the condition of the vegetation cover in the southern and western limits of the region in a state with suitable dense and pasture vegetation and forest cover on the edges. However, in 2005 and 2020, this cover has been changed and mainly turned into agricultural land and poor rangeland. In such a way that in 2020, the situation of the region has revealed the critical state of vegetation. The vegetation cover index in the central areas of the city has also reached from a relatively favorable situation in 1985 to a critical situation with almost no dense and stress-free vegetation cover in 2020. The results of the present studies are consistent with the studies of Visentr Serrano et al. in 2013 and confirm the relationship between NDVI vegetation and climate change. In addition, the results of the studies are consistent with the studies of Alwesabi 2012, Xiai & Moody, 2005 and Yan et al. 2001. In such a way that the present study and the aforementioned studies all confirm the influence of the vegetation index on climate fluctuations and precipitation with a one-year time difference.       Conclusion In general, the threshold is defined as a border with different conditions. After crossing the thresholds, the stability and positioning of the NDVI in the equilibrium range is often difficult, and the ecosystem is constantly spending energy to restore itself or to position itself in a new stability state. The result of the mentioned disorders is the reduction of resilience and resistance in the region, which leads the ecosystem to alternative states or crossing the threshold or being in a new equilibrium state. The results showed that the areas where green vegetation is concentrated and denser are less affected by climatic stresses and show more resilience. However, the areas that have become spots and islands due to destruction in the urban areas are more affected by climatic stress and destruction and show less tolerance against the destruction factors. The results help managers to focus their management plans for the preservation and maintenance of urban green spaces as well as forest and pasture ecotones on the edge of the city by knowing the thresholds.   Funding There is no funding support.   Authors’ Contribution Authors contributed equally to the conceptualization and writing of the article. All of the authors approved thecontent of the manuscript and agreed on all aspects of the work declaration of competing interest none.   Conflict of Interest Authors declared no conflict of interest.   Acknowledgments  We are grateful to all the scientific consultants of this paper.

شاخص‌های تعامل:   مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resources

بازدید 162

مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesدانلود 27 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesاستناد 0 مرکز اطلاعات علمی Scientific Information Database (SID) - Trusted Source for Research and Academic Resourcesمرجع 0
litScript
telegram sharing button
whatsapp sharing button
linkedin sharing button
twitter sharing button
email sharing button
email sharing button
email sharing button
sharethis sharing button